بنابراين ضروري است دانش آموزان عوامل اضطراب زا را در خود شناسايي کرده و با بکارگيري روش هاي مقابله و رفع آن عوامل خود را به ساحل آرامش برسانند  تا بتوانند با گام هاي مطمئن و محکمتري در جاده موفقيت تحصيلي حرکت نمايند.

از اينرو در اين مقاله به عوامل اضطراب زا و راهکارهاي کسب آرامش در تحصيل مي پردازيم.

آرامش

آرامش احساسي خوشايند است که جنبه دروني داشته و فرد را قادر مي سازد با تمرکز و دقت بيشتري به حل مسئله و پاسخگويي به سوالات بپردازد.آرامش قدرت تصميم گيري را نيز افزايش مي دهد.

عوامل کاهش آرامش

الف) عوامل دروني: که مربوط به خود دانش آموز است از جمله :

1-   عدم استفاده صحيح از روش مطالعه: دانش آموزاني که از ابتدا برنامه ريزي و روش مناسب براي مطالعه نداشته و عادت کرده اند که شب امتحان فشرده خواني نموده و يا جسته و گريخته مطالب کتاب را بخوانند بديهي است که اطمينان لازم براي موفقيت را نداشته و همواره نگران نتيجه ي آزمون خواهند بود.

2-   سابقه تحصيلي :دانش آموزاني که سابقه ي تحصيلي گذشته اشان  مطلوب نبوده همواره از موفقيت خود در آزموني که پيش روي دارند هم اطمينان نداشته و نگرانند.

3-   سابقه اضطراب: دانش آموزاني که براي آزمونهاي سالهاي تحصيلي  گذشته خود و همچنين ساير زمينه هاي زندگي همواره مضطرب بوده اند و تاکنون موفق به رفع اين اختلال نشده اند بديهي است در آزمون هاي بزرگتر به ويژه کنکور نيز از آرامش لازم برخوردار نباشند.

4-   شخصيت افراد :دانش آموزاني که همواره از واقعيت گريزانند و خيلي آرماني فکر مي کنند و انتظار از خودشان بيش از حد توانشان است همواره نگران کسب موفقيت خود بوده و از آرامش لازم برخوردار نيستند.

5-   عدم خودباوري و اعتماد بنفس : دانش آموزاني که به توانايي هاي خود کمتر آگاهي دارند و از خودباوري لازم برخوردار نيستند همواره نگرانند که مبادا اشتباه  و شکست آن ها زمينه سرزنش و تحقير ايشان را نزد ديگران فراهم نمايد بنابراين از عدم آرامش دروني رنج مي برند.

ب) عوامل بيروني:

که عموما بيرون از فرد قرار دارند و برخي از آنها عبارتند از :

1-   خانواده و نزديکان: گاهي انتظارات بيش از حد والدين و نزديکان از دانش آموزان و داوطلبان کنکور که اصرار دارند فرزندشان در دانشگاه يا شهرخاصي قبول شوند و رتبه هاي بالاي يک رقمي يا دورقمي به دست آورند موجب کاهش آرامش و موفقيت آن ها مي شوند چون دانش آموزان نگران پاسخگويي به انتظارات آنها هستند.

2-   معلمين : گاهي سخنان نسنجيده معلمين موجب از دست دادن آرامش دانش آموزان مي شود.چون آنها به صحبت هاي معلمين خود بيش از حد اهميت قائلند مانند : «اين چه طرز درس خواندن است»، «اصلا به درد نمي خورد هرچه تا به حال خوانده اي بريز دور.» يا معلمي که بچه ها را از نمره مي ترساند ، بيش از حد سخت گيری می کند و به دنبال برقراری ارتباط عاطفی نمی گردد، امتحانات نامناسب با وقت کم برگزار می کند ، جو ترسناکی در جلسه آزمون حاکم می کند ، با طرح سوالات عجیب و کم اهمیت قصد به رخ کشیدن خود را دارد ، از امتحان و کنکور در ذهن دانش آموز غولی ساخته و همواره کمتر خوابیدن و بیشتر درس خواندن را توصیه می کند. این دسته از معلمان هرچند اندک هستند اما ولی آرامش را از دانش آموزان سلب می کنند

3-   سیستم اموزشی مدرسه : گاهی امتحانات بیش از حد روزانه، هفتگی،ماهیانه و یا آزمون های ورودی و نفس گیر و بی رویه بسیاری از مدارس فشارهای روانی زیادی و غیرقابل متعارف به دانش آموزان تحمیل می کنند.

4-   سازمان های رسانه ای : گاهی برنامه هایی که از طریق رسانه های گروهی از جمله صداوسیما ،مطبوعات ،و ... در هنگام امتحانات به ویژه کنکور ارائه می شود ، ناخواسته بر کاهش آرامش دانش آموزان و داوطلبان کنکور اثر مستقیم می گذارند.

راه های کسب آرامش در موفقیت تحصیلی

1-   یاد خدا  آرامش بخش دلهاست: قبل از هرچیز به اطمینان دهنده ی قلب ها ایمان داشته باشید و توانمندی هایی را که خالق هستی به شما ارزانی داشته باور کنید.

2-   تعیین اهداف واقع بینانه: اگر اهداف تعیین شده در حد توان شما باشد زمینه های موفقیت را برای شما فراهم خواهد  آورد و استمرار آن منجر به حس توانایی و برخورداری از آرامش بیشتر خواهد شد.

3-   با برنامه ریزی درس بخوانید: بابرنامه ریزی صحیح و به موقع به تدریج خودرا برای امتحانات اماده خواهید کردو ناچار به مطالعه ی فشرده شب امتحانی نخواهید شد.

4-   ترس هایتان را بنویسید واصلی ترین ریشه را معین کنید:مهمترین عامل ایجاد آرامش کشف ریشه ترس است که اکثر مواقع مشخص نیست .بهترین روش ریشه یابی علل ترس ها این است که چند دقیقه به ذهن خودفرصت دهید که با استفاده از روش بارش مغزی بتوانید علت های ترس را بر روی کاغذ بنویسید که این خودبه سه طریق به کسب آرامش شما کمک می کند:

الف- شفاف سازی وازبین رفتن ابهام در علت ترس

ب- حذف بسیاری از ترس های غیر واقع

ج- ارائه راهکارهای عملی برای رفع ترس های موجود

5- انتظارات معقولانه:به یاد داشته باشیم تمامی انسانها متفاوت از یکدیگرند.با دیدی واقع بینانه توانایی های خود رامعین کنیدوحتی باوالدین واطرافیان خود در میان بگذارید تاانتظارات دیگران نیز از شما افزایش نیاید آنگاه با آرامش واطمینان جهت رسیدن به آن تلاش کنید .

6- پرهیز از فشارهای رقابتی:رسیدن به آرامش بزرگترین رمز پیروزی وخوشبختی است پس به آرامش درونی فکر کنید وباپرهیزازفشارهای رقابتی که تمام شدنی است خود رادر حالت آرام وراحت  وبدون تنش تصور کنید.

7- ورزش:فعالیت بدنی مهمترین راه جلوگیریاز تنش وآرام کننده روح وجسم است تمرینات موزون،معتدل ویکنواخت بهترین انتخاب است مانند قدم زدن،شناکردن،دوچرخه سواری وآهسته دویدن.

8- استفاده از تکنیک های  تن آرامی :در مواقع بروز علائم اضطراب ازفنون آرامش بخش استفاده کنیداز جمله:

الف- تنفس عمیق

ب- عضلات خود راسخت ومنقبض کنید وسپس شل کنید

9- معاشرت با دیگران:هنگام فشارهای روحی تنها نمانید،بادیگران صحبت کنید البته با افراد شوخ طبع

10- تغذیه واستراحت مناسب :

11- انتظار ناکامی وشکست رادر زندگی داشته باشید:به یاد داشته باشیدخوشبختی،داشتن  هدف در زندگی است نه صرفا رسیدن به آن.

تهیه و تنظیم : فاطمه  تهرانی (دبیر ریاضی)